Po wizycie Sadira Żaparowa w Korei: nowe perspektywy dla inwestorów w Kirgistanie

Oficjalna wizyta prezydenta Sadira Żaparowa w Republice Korei w dniach od 15 do 18 września oraz pierwszy szczyt „Azja Środkowa — Republika Korei” były wydarzeniem najbogatszym w liczbę umów gospodarczych w historii relacji między Biszkekiem a Seulem. Głównym wynikiem podróży jest pojawienie się stałych "punktów wejścia" dla koreańskiego biznesu w Kirgistanie.

Zawarte umowy

W wyniku negocjacji Sadira Żaparowa z prezydentem Republiki Korei Lee Jae-myungiem strony postanowiły podnieść kompleksowe partnerstwo na nowy poziom, podpisując 18 dwustronnych dokumentów. Wśród nich:

• memorandum o współpracy w handlu i inwestycjach: przemysł, cyfryzacja, minerały krytyczne, tekstylia
• umowa o współpracy celnej
• memorandum Ministerstwa Energii z koreańską korporacją energetyczną KEPCO
• dokumenty dotyczące migracji zarobkowej, edukacji, hodowli zwierząt, klimatu i gospodarki leśnej
• wzajemne uznanie certyfikacji halal, ułatwiające wejście koreańskich producentów produktów spożywczych i kosmetyków na rynek kirgiski
• umowa o partnerstwie miast Biszkek i Seul

Na poziomie regionalnym przyjęto Deklarację Seulską, memorandum na temat przemysłu i łańcuchów dostaw, a także inicjatywy dotyczące sztucznej inteligencji i transformacji klimatycznej. Szczyty takiego formatu będą regularne, kolejny zaplanowano na rok 2028 w Kazachstanie.

Infrastruktura wsparcia inwestorów

Kluczowym rezultatem były rozwiązania instytucjonalne. W Biszkeku zostanie otwarte przedstawicielstwo koreańskiej agencji wsparcia handlu i inwestycji KOTRA. W Narodowej Agencji Inwestycyjnej powstanie Korea Desk — osobne okno do obsługi koreańskich firm. Sadir Żaparow zaproponował również stworzenie wspólnego funduszu inwestycyjnego „Azja Środkowa — Korea”, jednolitego portfela priorytetowych projektów oraz parku przemysłowego dla koreańskich produkcji.

Na szczycie biznesowym w Seulu, gdzie spotkało się ponad 30 kirgiskich i około 50 koreańskich firm, podpisano kolejne 10 umów. Według danych Tazabek, kirgiski udział przedstawił portfel projektów o wartości 23 mld dolarów.

Główne kierunki współpracy

• Energia: Kampar-Atyńska Elektrownia Wodna-1, cyfryzacja sieci, lokalizacja sprzętu dla OZE i transportu elektrycznego
• Transport i parki przemysłowe wzdłuż kolei Chińsko-Kirgisko-Uzbeckiej
• Turystyka i sektor rolno-spożywczy, w tym całoroczny klaster „Ala-Too Resort” nad Issyk-Kul
• Kapitał ludzki i innowacje cyfrowe: centra inżynieryjne, startupy, sztuczna inteligencja
• Transfer technologii i „jedno okno”: gotowe projekty z gwarancjami państwowymi

Jesteśmy zainteresowani długoterminową obecnością koreańskiego biznesu w Kirgistanie — oświadczył Sadir Żaparow, proponując tworzenie wspólnych produkcji w przemyśle motoryzacyjnym, farmaceutycznym, tekstylnym i elektronicznym.

Działalność Narodowej Agencji Inwestycyjnej

Dyrektor agencji, Rawszanbek Sabirov, przeprowadził w Seulu serię negocjacji. Wyniki:

• memorandum z Hana Financial Group i iM Financial Group dotyczące cyfryzacji sektora finansowego
• memorandum z firmą PIOLINK o infrastrukturze cyfrowej i cyberbezpieczeństwie
• memorandum z koreańskim serwisem wsparcia małych firm SEMAS na temat wymiany doświadczeń i metod wsparcia przedsiębiorców

Infrastruktura cyfrowa jest ważną częścią atrakcyjności inwestycyjnej — podkreślił Rawszanbek Sabirov.

Wskaźniki ekonomiczne i perspektywy

Obroty handlowe między Kirgistanem a Koreą w roku 2025 wyniosą 508,7 mln dolarów, co stanowi wzrost o 17% w porównaniu z poprzednim rokiem i jest 9,2 razy większe niż w roku 2021. Kirgistan zajmuje drugie miejsce wśród partnerów handlowych Korei w Azji Środkowej. Ruch podróży między krajami wzrósł niemal o 50% w ciągu trzech lat po uruchomieniu bezpośrednich lotów. W Biszkeku uznaje się cel w wysokości 2 mld dolarów obrotu za osiągalny.

Pozytywny scenariusz przewiduje, że Korea Desk i biuro KOTRA skrócą drogę koreańskiej firmy od zainteresowania do zawarcia umowy. Możliwe jest pojawienie pierwszych projektów produkcyjnych w montażu, tekstyliach i farmacji z dostępem do rynku EAEU. W sektorze finansowym oczekuje się wdrożenia koreańskich rozwiązań cyfrowych. Prawdopodobny jest także udział koreańskich podwykonawców i instytucji rozwojowych w projektach energetycznych. Przyspieszenie umowy emerytalnej dla migrantów zarobkowych wzmocni kanał przekazów pieniężnych.

Jednak istnieją czynniki hamujące. Większość podpisanych dokumentów to memorandum, a nie kontrakty: nie ujawniono jeszcze konkretnych projektów, kwot ani terminów. Kirgistan konkuruje z Kazachstanem i Uzbekistanem, które mają większe rynki i przyciągają te same koreańskie inwestycje. Struktura handlu pozostaje zdominowana przez import. Duże projekty, takie jak Kampar-Ata-1, wymagają złożonego finansowania i gwarancji.

Co obserwować w przyszłości

• Data otwarcia biura KOTRA i uruchomienia Korea Desk w Biszkeku
• Pojawienie się pierwszych wiążących umów z podaniem kwot i terminów
• Decyzja o utworzeniu wspólnego funduszu inwestycyjnego i parku przemysłowego
• Ratifikacja umowy celnej i postępy negocjacji w sprawie umowy emerytalnej

Klimat inwestycyjny zmieniają nie wizyty, lecz rzeczywiste transakcje. Wizyta w Seulu dała Kirgistanowi narzędzia, teraz rynek czeka na pierwsze duże koreańskie projekty sięgające fazy budowy.